Երկուշաբթի , Օգոստոսի 21 2017
Սկիզբ / Հասարակություն / «Զինված պայքարը համեմատաբար ավելի իրատեսական է, քան կրակի տակ քաղաքացիական պայքարի սցենարը». Քոսյան

«Զինված պայքարը համեմատաբար ավելի իրատեսական է, քան կրակի տակ քաղաքացիական պայքարի սցենարը». Քոսյան

ԳԱԼԱ  լրատվամիջոցի հարցազրույցը Հայկական Վերածնունդի Նյու Յորքի մասնաճյուղի պատասխանատու Սասուն Քոսյանի հետ:

Տեղադրվում է ԳԱԼԱ-ի թույլտվությամբ http://galatv.am/hy/news/195154/

-Պարոն Քոսյան, ինչպե՞ս կբնորոշեք ՀՀ ներքին քաղաքական իրավիճակը: Վերջին շրջանում թվումէ հենց իշխանությունն է փորձում սրել իրավիճակը՝ ծեծի եւ բռնությունների ենթարկելով «Սասնա Ծռերին», նրանց մասնակցությամբ դատական նիստերը վերածելով ներկայացումների: Ինչու՞: Ինչու՞ է իշխանությունն ընտրել նման բիրտ մեթոդներ:

-Ներքին քաղաքական իրավիճակը ժողովրդի, քաղաքացիական հասարակության համար և ընդհանրապես ժողովրդավարության առումով անմխիթար է, իսկ Սերժ Սարգսյանի համար՝ գերազանց: Նա վերջին տարիներին նախատեսած իր բոլոր ծրագրերը գերազանց իրականացրել է և պատրաստվում է 2018 թ. իշխանության վերաստանձնմանը:

Սասնա Ծռերի դրվագը թեպետ լուրջ ցնցում և անհանգստություն առաջացրեց իր համար, սակայն այդ խնդիրը նա արդեն լուծել է իրեն ցանկալի տարբերակով, և այժմ մնում է Սասնա Ծռերին պատժելու հարցը: Պարզ է, որ ապստամբները ստանալու են ամենածանր քրեական հոդվածները: Սակայն դա Սերժ Սարգսյանի միակ նպատակը չէ: Սասնա Ծռերը ժողովրդի մեծ մասի աչքում հերոսներ են, իսկ դա վտանգ է ներկայացնում ռեժիմի համար: Այժմ բացի Սասնա Ծռերի նկատմամբ հաշվեհարդար տեսնելուց, ռեժիմի խնդիրն է նաև նրանց ճնշել, բարոյալքել, ժողովրդի աչքի առջև վարկաբեկել և հերոսի կերպարը ոչնչացնելով նրանց լիակատար չեզոքացնել: Նաև արհեստական պատճառներ են ստեղծում դատավարությունը փակ վարելու հնարավոր սցենարը արդարացնելու համար, որը կարելի է հեշտությամբ անել եթե նրանց մոտ հաջողվի Սասնա Ծռերին վարկաբեկելու ծրագիրը: Իմ կարծիքով բռնությունների և փաստաբանների առջև արհեստական արգելքներ դնելու պատճառը դրանով է պայմանավորված, այլ ոչ իրավիճակը սրելու ցանկությամբ: Իհարկե ոստիկանությունը այդ ամենը անում է հաճախ փնթի ձեռագրով, որը այդքան էլ ցանկալի չէ ռեժիմի համար, բայց ամեն դեպքում չի խանգարում իրենց նպատակներին:

-Երկրում վիճակը ծանր է, սակայն իշխանությունների կողմից ամբողջովին վերահսկելի է: Վերջին երկու ընտրությունները եւս ցույց տվեցին, որ իշխանությունը լծակներին տիրապետում է ամբողջությամբ: Այնուամենայնիվ, թվում է  հենց իրենք են հրահրում լարվածությունը, ինչի՞ց են վախենում:

-Կարծում են իրենք ամեն դեպքում կցանկանային առանց ավելորդ լարվածության ամեն ինչ անել, սակայն ոստիկանությունը այդ հմտությանը չի տիրապետում: Մենք տեսանք նրանց մեթոդները մեկ տարի առաջ, երբ նույնիսկ լրագրողների նկատմամբ բռնություններ կիրառվեցին, որը ոչ մի կերպ ռեժիմի շահերից չեր բխում: Կամ վերցնենք ոստիկանապետի միանգամայն ոչ ադեկվատ զգացմունքային դրսևորումը Էլեկտրիկ Երևան շարժման դեպքում: Այնպես չէ, որ ռեժիմը ինչ պլանավորեց 100% որակով իրականացվում է: Այս դեպքում նույնպես, մեծ մասամբ ոստիկանությունը և դատարանը կատարում են վերևից իջեցված հրահանգը, սակայն բիրտ ուժը նրբությունների ընդունակ չէ: Այդ պատճառով էլ ստացվում է այն, ինչ տեսնում ենք: Սակայն դա առանձնապես չի էլ խանգարում իրենց ծրագրերին: Պետք է նաև հաշվի առնել, որ ռեժիմը առանձնապես կարիք չունի քաղաքակիրթ և օրինապաշտ երևալու համար: Վերջապես ո՞վ պետք է ոստիկանությունից պատասխանատվություն պահանջի: Միջազգային համայնքը անտարբեր է, քաղաքացիական հասարակությունը թույլ է, չկան անկախ վերահսկող ինստիտուտներ: Հետևաբար պետք է լինի պատասխանատվության բացակայություն:

-Պարոն Քոսյան, ո՞րն է  ելքը, կամ լուծումը: Դուք ինչպե՞ս եք պատկերացնում ՀՀ-ում իրավիճակը փոխելու եղանակը: Զինված ապստամբություն, քաղաքացիական անհնազանդություն, թե թավշյա հեղափոխություն: Ո՞րն է  ավելի իրատեսական:

-Լավագույն ելքը դա ժողովրդի զարթոնքն է, ինչպես մեկ անգամ եղավ 1988 թվականին, որը հանգեցրեց կումունիստական իշխանության հեռացմանը՝ խաղաղ և քաղաքակիրթ ընտրությունների միջոցով: Ժողովրդի ճնշման արդյունքում ունեցանք քիչ թե շատ արդար ըտնրություններ և ընտրովի մարմին ի դեմս Գերագույն Խորհրդի, որտեղ ներկայացված էին ժողովրդի այն ժամանակվա ըտնրյալները: Այլ հարց է, որ տեղի ունեցավ նաև առնետավազք, որի հետևանքով նախկին կոմունիստական ապարատչիկները կաշին փոխեցին և դարձան ազգային գործիչներ ու դեմոկրատներ… բայց դա մի կողմ թողնենք:

Ցավոք սրտի այսօր ժողովրդի մեծ մասը գտնվում է տնտեսապես խոցելի և բարոյալքված վիճակում, և անկարող է ներքին վտանգները չեզոքացնել: Կարծում եմ մեր ժողովուրդը նույնիսկ չի էլ գիտակցում, որ կա այդպիսի ներքին վտանգ, որի մասին պետք է խիստ անհանգստանալ: Այսօր ներքին վտանգը նույնքան վտանգավոր է, որքան արտաքին վտանգը: Ներքին վտանգը սպառնում է ինքնիշխանության և պետականության կորստով, որին կհետևի տարածքների կորուստը: Կարծես թե այս պահին ժողովուրդը իր ամբողջ ներուժը խնայում է արտաքին թշնամու կողմից սանձազերծված հնարավոր  զանգվածային պատերազմի ժամանակ օգտագործելու համար: Նա միայն այդ պահն է տեսնում որպես զարթոնքի և մոբիլիզացիայի անհրաժեշտ պահ:

Այսպիսի պայմաններում փոփոխության ավելի հավանական թեպետ ավելի պակաս ցանկալի տարբերակը մնում է զինված պայքարը, ժողովրդի զինված ապստամբությունը իր ազատության և իրավունքների համար: Եվ դա էլ այն դեպքում, եթե դանակը հասնի ոսկորին: Բնականաբար քաղաքացիական խաղաղ շարժման միջոցով իշխանափոխությունը լավագույն տարբերակն է, սակայն իմ կարծիքով նաև մեր իրականությունում շատ քիչ հավանական տարբերակ է: Մենք ունենք ռեժիմ, որը իր իշխանության վտանգի դեպքում պատրաստ է կրակել ժողովրդի վրա: Դա մենք տեսել ենք փաստացի և չեն գտնվի շատ մարդիկ, ովքեր դրանում կկասկածեն: Հետևաբար, այսպիսի պայմաններում զինված պայքարը համեմատաբար ավելի իրատեսական է, քան կրակի տակ քաղաքացիական պայքարի սցենարը: Չնայած զինված պայքարը նույնպես անիրագործելի է թվում, բայց իմ կարծիքով դա երկրորդ նախընտրելի տարբերակն է մեր պետության ապագայի համար: Իսկ երրորդ և վերջին տարբերակը դա ոչինչ չանել և կորցնել ինքնիշխանությունը և պետականությունը, որը աղետալի կորուստ կլինի և կշրջի Հայոց պատմության վերջին էջը: Այդ իսկ պատճառով էլ այս երկու վատ տարբերակներից ավելի նախընտրելի է զինված ապստամբությունը՝ որքան հնարավոր է քիչ կորուստներով, քան պետության կորուստը, որը ամբողջի կորուստն է: Սա միգուցե դաժան հաշվարկ է, բայց կարծում եմ ավելի իրատեսական:   Սակայն շատ կարևոր է նշել, որ ապստամբությունը պետք է լինի ժողովրդական ապստամբություն, և ոչ ինչ որ խմբավորումների կողմից իշխանության համար զինված պայքար:

-Օրերս նաեւ ժառանգության ղեկավար Րաֆֆի Հովհաննիսյանը հայտարարեց ընդդիմության համախմբման մասին: Ի՞նչ կարծիք ունեք, որքանո՞վ է  հավանական նրա առաջարկած միավորման եւ իշխանափոխության սցենարը:

-Հետաքրքիր է, որ նա չի դադարել գեղեցիկ երազանքներ ունենալուց, բայց գործնականում կարծում եմ դա իր համար անհնար է իրագործել: Եթե Րաֆֆի Հովհաննիսյանը իր քաղաքական պայքարի գագաթնակետում՝  2013 թ. չկարողացավ հասնել ընդդիմության միասնությանը, ապա այսօր, ինչը կարելի է համարել իր գործունեության և քաղաքական կապիտալի ամենացածր կետերից մեկը, հաստատապես չի կարողանա հասնել ընդդիմության համախմբման: Ավելին, նա նույնիսկ չկարողացավ իր իսկ փոքր կուսակցության միասնությունը ապահովել և կորցրեց այնպիսի նվիրված և հավատարիմ քաղաքական գործչի, ինչպիսին էր Զարուհի Փոստանջյանը, և նախկինում նույնպես նրա կուկակցությունը իր որոշումների արդյունքում կորցրել է ընդգծված քաղքական գործիչների: Հիմա նա ինչ որ հրաշքով պետք է համախմբի իր մրցակիցների՞ն: Դա աբսուրդ է:

-2018 թ-ից ՀՀ-ում կգործի կառավարման խորհրդարանական մոդելը եւ հասկանալի է, որ Ս. Սարգսյանը ձգտում է դարձյալ մնալ իշխանության առաջին դեմքը: Ս. Սարգսյանի՝ ՀՀ –ում առաջին աթոռը զբաղեցնելու փորձերը կարո՞ղ են առիթ հանդիսանալ երկրում լուրջ շարժում սկսելու համար:

-Ինչպես նշեցի, Սերժ Սարգսյանը իր առջև դրված բոլոր ծրագրերը ջանասիրությամբ կատարել է և բոլոր նախադրյալները ապահովել, որպեսզի 2018-ին հաջողությամբ վերաստանձնի իշխանությունը՝ մնալով երկրի առաջին դեմքը: Որո՞նք էին այդ ծրագրերը: Ընդդիմության չեզոքացում, իր անձնական ամբիցիաների համար ստեղծված սահմանադրություն, ներքին մրցակիցների չեզոքացում կամ թուլացում, ամուր և ենթարկվող ՀՀԿ պլատֆորմ, ուժեղ վերահսկողություն ներքին անցուդարձին և վախի մտթնոլորտի ձևավորում, ինչպես նաև արտաքին բարենպաստ պայմաններ: Սերժ Սարգսյանը թեպետ և որպես պետական գործիչ բոլոր պարամետրերով ձախողված է, սակայն որպես ինտրիգների վարպետ ակնհայտ է, որ հասել է մեծ հաջողության: Դրանից պետք է գոնե քաղաքական խավը դասեր քաղած լինի, թե ինչպես է մեկ մարդը բոլորին մանիպուլացրել և ենթարկել իրեն, իսկ չենթարկվողներին հեռացրել քաղաքական դաշտից կամ թուլացրել այնքան, որ իր իշխանության համար վտանգ չներկայացնեն:

Ունենք մարդ, որը որպես երկրի ղեկավար ոչ մի նշանակալի ձեռքբերում այդպես էլ չկարողացավ գրանցել, բայց շարունակելու է մնալ երկրի ղեկավար: Ցավալի է, բայց իմ կարծիքով նրա իշխանության շարունակությանը սպառնացող քաղաքական ուժեր չկան: Սասնա Ծռերը, Հիմնադիր Խորհրդարանի ղեկավարները, այլ քիչ թե շատ ռադիկալ քաղաքական գործիչները բոլորը բանտում են: Ընդդիմության մասին կարելի է մոռանալ, նրանց հարցերը արդեն լուծված է: Մյուս կողմից կային հնարավոր ներքին մրցակիցներ, սակայն վերջին մեկ տարվա ընթացքում նա բոլորից ազատվեց: Տեսեք՝ այսօր ովքե՞ր են երկրի ամենակարևոր լծակների ղեկավարները: Սերժ Սարգսյանը նրանց փոխարինել է մարդկանցով, որոնք չունեն իրենց սեփական քաղաքական բազան, և լիովին կամ մեծ մասամբ կախված են հենց իրենից՝ Սերժ Սարգսյանից: Մարտական վաստակ ունեցող Սեյրան Օհանյանը փոխարինվել է ռազմական շրջանում զրո վարկանիշ ունեցող և քաղաքական զրո կաիտալ ունեցող անձով: ԱԱԾ պետը անփորձ ու անհայտ երիտասարդ է: Ազգային Ժողովի նախագահը փոխարինվել է մի պատահական անձով, որը ունի զրո ինքնուրույն քաղաքական հենարան: Իր իշխանության ամենամեծ վտանգը՝ նախկին վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը վարպետորեն չեզոքացվել և փոխարինվել է նույնպես ինքնորույն քաղաքական բազա չունեցող անձով: Ավելին, ժամանակավոր վարչապետի ողջ խարիզման անկախ իր կամքից հիանալիորեն ծառայել և ծառայում է Սերժ Սարգսյանի նպատակներին: Եվ նմանատիպ էլի այլ փոխարինումներով նա չեզոքացրել է հնարավոր բոլոր մրցակիցներին: Միակ փորձված կարևոր հանգույցի ղեկավարը դեռևս մնում է ոստիկանապետը, բայց նա իշխանության հավակնություններ կարծես թե չունի և հավատարիմ ծառայում է Սերժ Սարգսյանին:

Սերժ Սարգսյանի իշխանության միակ սպառնալիքը կարող է լինել արթնացած և ապստամբող ժողովուրդը, որը նրան կարող է ստիպել վերջապես հեռանալ պետության ղեկից և պատասխանատվության ենթարկել իր գործած բոլոր հանցանքների համար: Միգուցե Ադրբեջանի հետ հնարավոր զանգվածային պատերազմը նույնպես կարող է վտանգել իր իշխանությունը, բայց ոչ առանց ժողովրդական ճնշման:

-Զարգացման ինչպիսի՞ եղանակ եք պատկերացնում ՀՀ համար:

-Իմ կարծիքով այս պահին Հայաստանը իրական և շոշափելի զարգացման սահուն ճանապարհ չունի: Ցավոք սրտի զարգացման ճանապարհը միայն ցնցումների միջոցով եմ պատկերացնում:

 



Աղբյուրը: «Զինված պայքարը համեմատաբար ավելի իրատեսական է, քան կրակի տակ քաղաքացիական պայքարի սցենարը». Քոսյան

Մասին Armenian Renaissance - Los Angeles Chapter

Կարդացեք նաև

Այրվող Հայաստանն ու իշխանությունների անպատասխանատվությունը

Մի քանի օր է Հայաստանում խոշոր հրդեհներ են՝ Վայոց ձորում, Խոսրովի անտառում, Լոռիում: Հրդեհը մեծ …